Một người bạn tôi, anh Vũ Thế Long, viết enail cho tôi “.. Mình đang chuẩn bị để đối thọai với những người quan tâm đến thân phận của trên ba vạn phụ nữ Việt Nam Nam
Đã gần 3 năm nay, vợ tôi rời Hà Nội lên ở trên núi rừng Yên Thế, trồng rau nuôi gà như thời 50 năm trước, thời chưa có thuốc trừ sâu, phân đạm tổng hợp!. Tôi vẫn công tác, nên đi đi về về. Anh Long là một trong những người đứng ra thành lập hội ẩm thực, thúc đẩy du lịch ẩm thực, gới thiệu các món ăn Việt Nam với bạn bè gần xa, rất nhiều là khách quốc tế. Khỏi phải nói tâm trạng chúng tôi mừng đến thế nào khi chủ nhật đầu năm được anh lên chơi và lại được ăn món phở Hà Nội do anh đạo diễn từ khâu chọn bắt gà đến chan nước phở vào bát.
Sau bữa ăn, câu chuyện quay sang chuyến đi Hàn Quốc tới đây của anh.
Anh hỏi: Cậu thấy bài viết của mình thế nào?
Tôi đáp: phần phân tích về sự tương đồng và dị biệt trong văn hóa Việt, Hàn, về mặt trái của thương trường hóa tự do hôn nhân… các khuyến cáo của anh… tôi đều nhất trí, Nhưng chưa thấy đã lắm.
“Thế tức là chưa được. Cậu cụ thể đi!”.
Trời lạnh. Đậy lại cẩn thận ấm ủ ít chè xanh hái từ vườn nhà, tôi cười: Chưa ổn cho chính câu anh nêu trong thư hôm trước ấy: Trên ba vạn phụ nữ Việt lấy chồng Hàn! Sao không là ngược lại?. Do kinh tế, thiếu thông tin, ít học, bị lừa gạt…khác biệt văn hóa… nhưng tôi cho thế vẫn chưa đủ để người phụ nữ dứt áo ra đi… Dường như có gì thêm nữa… Đây, tôi thử lí giải thêm, nhưng cũng chưa thấy ổn lắm. Vẫn phải nghĩ thêm … Nhưng thôi, tạm thế đã. Về Hà nội đọc rồi trao đổi qua email. Vợ tôi có kế hoạch…
Vợ tôi tiếp lời: Vâng, em định đưa anh sang thăm chỗ này hay lắm, gần đây thôi.
Anh cười, “ lại thuyết phục tôi rời đô lên trên này phải không? Trước sau rồi cũng phải về với thiên nhiên thôi! nhưng gì thì gì, để đọc qua đã chứ!
Anh chú tâm đọc. Rồi ngồi thừ ra. Gỡ kính, anh buông câu: Chó thật!
* *
*
Vấn đề anh Vũ Thế Long đang đương đầu tôi tin là, mọi người đều trăn trở.
Với tôi, quả thực có nhiều lần trở đi trở lại vấn đề này!
Trong chuyến công tác Thụy Điển cách đây 10 năm, tôi có dịp trao đổi thân tình với các bạn quốc tế, những người rất yêu mến Việt Nam, một số đã từng công tác tại Việt Nam những năm 80 thế kỷ trước! Vì thế, tôi được lắng nghe nhiều tâm sự của họ về con người Việt Nam Nam
Trong số các câu chuyện trao đổi, có việc về phụ nữ phương tây nhìn đàn ông Việt thế nào, và ngược lại, phụ nữ Việt trong con mắt người đàn ông phương tây. Kết luận chung: họ cho rằng so với họ, đàn ông Việt có điểm hạn chế về thể hình, bề ngoài, lối tư duy hấp dẫn người khác giới... trong khi đó, dường như ích kỷ và tham lam, khi tạo dựng và duy trì một xã hội bất công bằng, để đàn ông Việt hưởng thụ phần nhiều hơn (so với phụ nữ Việt). Đàn ông Việt quá sướng khi tận hưởng quá nhiều ưu đãi: thiên nhiên đẹp, thức ăn ngon, phụ nữ đẹp! trong khi phụ nữ Việt thì rất đáng yêu và đáng thương, họ thông minh, xinh đẹp (đàn ông Thụy Điển khẳng đinh rằng dưới con mắt phương tây, phụ nữ Việt Nam nằm trong số phụ nữ thông minh và đẹp nhất thế giới) nhưng hy sinh nhiều quá, làm lụng vất vả, cung phụng hết lòng cho chồng con!
Tóm lại, tôi rút ra là "đàn ông Việt" bị phụ nữ phương tây "chê", còn phụ nữ Việt, được đàn ông phương tây"khen" và mong ước!
Sau này, tôi đã hỏi thêm một số đàn ông và phụ nữ mà tôi cho là họ có khả năng giúp tôi đưa ra nhận định khách quan, và mong đợi họ trả lời tôi thành thực, vì tôi muốn đi tìm sự thật!
Tôi thấy dường như những người tôi hỏi có xu hướng đồng quan điểm!
Nhiều đàn ông Việt thổ lộ không mấy thành công trong hấp dẫn phụ nữ nước ngoài. Ngược lại, nhiều phụ nữ Việt đã đi nước ngoài, hoặc làm việc với người nước ngoài, cho tôi biết "tín hiệu" đánh đi từ đàn ông phương tây nhiều (tôi muốn nói tìn hiệu thực tình, muốn kết hôn thực lòng), đến mức, một chị ở Bộ Giáo Dục đưa ra một kết luận là "chổi cùn rế rách vơ hết".! (ý nói, xấu đến mấy dưới con mắt người Việt, phụ nữ Việt vẫn được người đàn ông tử tế, có học thức phương tây... mê!). (mong chị em đọc bài viết này kiểm chứng cho!).
Quả thực, càng đi nhiều, biết nhiều, tôi càng... thấy chán mình, chán văn hóa "giới" của mình.. và dần tôi… biết thân phận mình hơn!
Người nông dân hàng xóm tôi sang chơi tâm sự thương con gái mình. Bà nói "…thật khó tìm được một người đàn ông tử tế cho nó lúc này! nhìn đâu cũng thấy không chơi bời nghiện hút, cờ bạc, thì lại mở miệng là chửi tục, không nói được một câu tử tế, lười biếng, lại chỉ giỏi ăn! Lấy về thêm tội! Nhìn lên mấy đứa học đi Hà Nội, mở công ty này, đầu tư chứng khoán nọ, giàu đâu chẳng thấy, chỉ thấy về hét bố mẹ bán đất bán ruộng. Mà không thế thì lại vợ nọ con kia nhức đầu. Trông ra chẳng anh nào bền, chẳng biết đâu mà lần".
Một người phụ nữ học thức, rất thông minh, xinh đẹp, công tác bên đài truyền hình, đã ly dị chồng vài năm, độ tuổi mới chớm ngoài 30, khi nhận thấy tôi trăn trở về đàn ông Việt, đã nói thẳng thắn với tôi rằng, "nếu em đi bước nữa, không bao giờ nghĩ đến đàn ông Việt!".
Quay sang câu chuyện trên ba vạn phụ nữ Việt đi lấy chồng Hàn Quốc! Và những ngày này, sống xa Hà Nội hơn trăm cây số, chuyện trò với người dân, tôi biết ở đây cũng có phong trào lấy chồng Đài Loan, Trung Quốc...
Sự phát triển của kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh, siêu âm, phát hiện thai sớm...đã và đang tạo ra cho các nước Á đông, trong đó có Trung Quốc, Việt Nam
Cũng mất cân bằng giới vì hậu quả của kỹ thuật hiện đại chẩn đoán thai sớm, đàn ông Nhật, Hàn đổ sang Trung Quốc, Mông Cổ, Đài Loan .. tìm vợ! Rồi Đài Loan đổ sang Trung Quốc, Philippine. Indonesia Nam Nam
Và đến lượt Việt Nam Nam
Liệu đàn ông Việt Nam Cambodia Bangladesh
hay sang phi châu????
Vấn đề mất cân bằng giới đang và sẽ bị trầm trọng thêm theo thời gian. Vấn đề nghiện hút (phần lớn là nam), HIV/AIDS, rồi trộm cắp, tham nhũng... vào tù (cũng phần lớn là nam giới!) lại vẫn tiếp tục … gia tăng!
Cũng có con gái ở độ tuổi lấy chồng, tôi suy từ tâm tư của tôi, vợ tôi, và cả con gái tôi!
Việc phụ nữ Việt đi lấy chồng nước ngoài hàng loạt (Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan..), đàn ông chúng ta mới nhìn về lý do kinh tế! Rồi chúng ta quay sang cả vấn đề quản lí xã hội, quy kết chính quyền địa phương...thả nổi!
Tôi đồng ý hiện tượng phong trào kia là có lý do kinh tế!
Tôi đồng ý là có vấn đề thương trường, lừa bịp!
Tôi đồng ý có vấn đề một bộ phận phụ nữ kém hiểu biết, nông nổi!
Và đồng ý có cả vấn đề chính quyền kém cỏi!
Nhưng tất cả những cái đấy, tôi tin vẫn chưa đủ!
Để hiểu được vấn đề, phải nhìn sâu vào giá trị tương đối của đàn ông Việt! hình ảnh thực sự người đàn ông Việt trong tâm tưởng người phụ nữ!
Giải quyết cái gốc là tạo lại giá trị văn hóa người đàn ông Việt.
Đã đến lúc chúng ta không thể dùng biện pháp hành chính ngăn cản được sự tự do hôn nhân!
Chúng ta không thể mong trói buộc người phụ nữ Việt bằng các ràng buộc gia đình, điều tiếng xã hội! Những cái ràng buộc đó đang trở nên lỏng lẻo hơn bao giờ hết khi toàn cầu hóa diễn ra với tốc độ số hóa!
Lúc này, tôi mới thấm truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp!
Trong "chút thoáng Xuân Hương", ở chuyên thứ ba, cảm giác tê tái, đắng ngắt ở người thi sĩ trước người phụ nữ Việt nơi thôn dã và câu nhận xét của người phụ nữ này: "... Đàn ông các anh như trẻ con cả! Cũng giống hệt đàn lợn của tôi, khi nào được ăn thì phởn!"
Đâu rồi hình ảnh đẹp người đàn ông Việt trong tâm tưởng của phụ nữ Âu, Á?
Tôi nhớ đến người thanh niên Hà Nội sang học ở Triều Tiên những năm đầu 70, và mối tình sâu nặng của anh với người nữ công nhân Bắc Triều Tiên. Họ vượt qua tất cả mọi cám dỗ và rào cản, vượt qua không gian im lặng mênh mông trong suốt ba chục năm trời, để rồi đến với nhau khi mái đầu đã bạc, sống cuộc đời đạm bạc ở khu tập thể Thành Công nhưng giàu vô vạn tình thương yêu!
Tôi nhớ đến mối tình đẹp như một bài ca đi cùng tháng năm khói lửa của đất nước giữa nữ nhà báo Pháp xinh đẹp và nghệ sĩ Nguyễn Đình Thi, tác giả ca khúc Người Hà Nội. Vì sự nghiệp giải phòng dân tộc của Việt Nam
Và tôi nhớ đến những bài thơ, bài ca khắc họa hình ảnh người đàn ông Việt trong những năm tháng khói lửa:
“Rất đẹp hình anh lúc nắng chiều,
Bóng dài trên đỉnh núi cheo leo,
Núi không đè nổi, vai vươn tới,
Lá ngụy trang reo với gió đèo[1]”
“.. các anh đi,
ngày ấy đã xa rồi!
Xóm làng tôi còn nhớ mãi…
Các anh về,.
Mái ấm, nhà vui,
Tiếng hat câu cười,
Rộn ràng trong xóm nhỏ…[2]
Đất nước đổi thay! Hình ảnh người đàn ông Việt đã đổi thay? Giờ đây, thử hỏi đâu là hình ảnh đàn ông Việt trong con mắt người phụ nữ Việt?
Tôi tin là, lật lại giá trị đàn ông Việt, phụ nữ Việt, ta mới hòng tìm ra con đường giải thoát cho tình trạng "lấy chồng ngoại" cực chẳng đã của người phụ nữ Việt Nam ngày nay!
Yên Thế, xuân 2011
Trần Tuấn
trantuanrtccd@gmail.com
Trần Tuấn
trantuanrtccd@gmail.com
